In de podiumkunsten wemelt het van de namen: makers, musici, technici, choreografen. Als we die persoonsinformatie slim koppelen, wordt het makkelijker om collecties te verbinden en verhalen compleet te maken. In 2024 bewezen we met een virtuele thesaurus dat dit technisch kan. Daarmee kwam een nieuwe vraag op tafel: hoe beheer je zo’n lijst met personen en wie is daar eigenlijk verantwoordelijk voor?
Een nieuwe werkgroep boog zich dit voorjaar over die vraag. Het eerste verslag geeft inzicht in de dilemma’s en mogelijke richtingen.
Van proof-of-concept naar vervolgvragen
De eerdere proof-of-concept liet zien dat persoonsinformatie uit verschillende bronnen samen te brengen is in één omgeving. Dat werkte, maar riep ook vragen op:
- Wie bepaalt of “Vader Abraham” en “Pierre Kartner” dezelfde persoon zijn?
- Hoe zorg je dat er zorgvuldig wordt omgegaan met levende personen?
- Wie garandeert de kwaliteit, updates en consistentie op de lange termijn?
Om dit soort vragen te beantwoorden, kwam een werkgroep van Podiumkunst.net en partners in 2025 opnieuw samen. Petra Dreiskämper sloot vanuit haar rol als Linked Data Specialist bij Podiumkunst.net aan bij de werkgroep.
We hadden een heel goede samenwerking. Iedereen bracht zijn eigen expertise mee, van muziek tot audiovisueel erfgoed en linked data. Dat maakte de discussies rijk en soms ook spannend, maar vooral heel waardevol.
De aanpak
Zes weken lang werkte de groep aan een aantal mogelijke beheeropties. Elke week stond één scenario centraal, van aansluiten bij bestaande netwerken tot het zelf beheren van een centrale lijst. Belangrijker dan de techniek waren de afwegingen die steeds terugkwamen:
- Controle versus samenwerking: wil je als sector alles zelf beheren, of juist zoveel mogelijk meeliften op bestaande initiatieven?
- Automatisering versus redactie: hoeveel laat je de computer beslissen en waar is menselijke controle onmisbaar?
- Kwaliteit versus toegankelijkheid: stel je hoge eisen en werk je met een kleine, betrouwbare kern of wil je juist snel veel data verbinden?
- Duurzaamheid: hoe zorg je dat het beheer ook op de lange termijn haalbaar blijft qua tijd, kennis en middelen?
Gaandeweg kwamen we erachter dat de vraag niet alleen was hoe we dit moesten beheren, maar vooral: wie is eigenlijk de autoriteit op dit gebied? Zijn dat de afzonderlijke instellingen, of moet er iets gezamenlijks ontstaan?
Wat betekent dit voor de sector?
Het huidige onderzoek laat zien dat er niet één perfecte oplossing is. Waarschijnlijk ligt de toekomst in een hybride aanpak met een slimme zoeklaag die automatisch verbindt wat al duidelijk is en een redactionele kern waarin twijfelgevallen, pseudoniemen en gelijknamigen zorgvuldig worden beheerd. Zo kunnen collectiebeheerders en onderzoekers rekenen op betrouwbare persoonsinformatie, zonder dat elke organisatie dit wiel zelf opnieuw hoeft uit te vinden.
Wat levert het concreet op?
Voor collectiebeheerders betekent een hybride aanpak dat er één herkenbaar startpunt komt voor persoonsinformatie. Denk aan duidelijke verwijzingen, zoals een vaste URL die je ook in je eigen systeem kunt gebruiken. Daarbij zie je meteen waar de gegevens vandaan komen en hoe betrouwbaar ze zijn (bijvoorbeeld of ze automatisch zijn gekoppeld of handmatig gecontroleerd). Onderzoekers krijgen er een rijkere context bij: één maker kan zichtbaar worden in meerdere collecties tegelijk, van opnames en affiches tot recensies en biografische data.
Tegelijk zijn er altijd gegevens die nog onzeker zijn. Juist daar is zorgvuldigheid nodig. Petra legt uit: “Je kunt best veel gegevens al breed publiceren, maar wees voorzichtig met het geautomatiseerd leggen van harde koppelingen. Het is belangrijk om zo de kwaliteit op peil te houden zodat collectiebeheerders de bron daadwerkelijk gaan gebruiken en ermee gaan verbinden.”
Volgende stappen
De werkgroep adviseert om nu vooral:
- Governance vast te leggen: wie beslist en met welke spelregels?
- Door te bouwen op het proof-of-concept: met meer aandacht voor kwaliteit en gebruiksvriendelijkheid.
- Klein te starten met redactie: bijvoorbeeld rond breed-bekende personen of casussen waar al veel vraag naar is.
Samen verder
De discussie over beheer is niet afgerond, sterker nog, hij is nog maar net begonnen. Het verslag van de werkgroep biedt een basis om de komende tijd met partners, bronhouders en gebruikers verder te verkennen welke rol Podiumkunst.net kan spelen. “Het belangrijkste is: aan de slag gaan. Probeer uit hoe ver je komt met verschillende collecties en leer daarvan. We hoeven niet alles meteen perfect te hebben,” concludeert Petra.
Voor wie dieper in de aanpak, resultaten en lessen van het project wil duiken, is het volledige verslag ‘Beheer van de personenthesaurus’ en het proof of concept verslag beschikbaar. Daarnaast biedt de data story een verhalende blik op het project, terwijl de broncode en technische documentatie beschikbaar zijn op GitHub.