Vorige week donderdag (en vrijdag) was Podiumkunst.net aanwezig én actief op de conferentie van het Netwerk Digitaal Erfgoed: Van gisteren voor morgen. De conferentie werd rijkelijk bezocht door beleidsmakers, vrijwilligers, conservatoren en archivarissen, docenten, educatoren, onderzoekers, mediaprofessionals, makers en publieksbegeleiders. Samen met het Netwerk Levend Erfgoed verzorgde Podiumkunst.net in de ochtend een van de deelsessies genaamd Meer dan de canon, ruimte voor nieuwe stemmen in het erfgoed. In de middag en de avond had Podiumkunst.net ook het afsluitend optreden verzorgd en zorgde voor de sfeer tijdens het feest met DJ Vanity Roxane!
De cypher: iedereen praat mee
Wie wordt er eigenlijk geraakt door de verhalen die we bewaren en doorvertellen? En wie nog niet? Veel beleidsplannen spreken over meerstemmigheid en over het belang dat iedere Nederlander zich in de collecties en verhalen kan herkennen. Toch zijn we er nog niet: in de praktijk blijkt dat vaak weerbarstig.
In deze sessie onderzochten we wat er nodig is om de kloof tussen erfgoedgemeenschappen en het institutionele veld te verkleinen. Hoe kunnen we makers en verhalen die buiten de huidige canon vallen, herkennen en erkennen en samen zorgen dat ze een blijvende plek krijgen in ons collectieve erfgoedverhaal?
In onze cypher gingen we het gesprek aan over gedeeld erfgoed, de kloof tussen gemeenschappen en instellingen, en meerstemmigheid. Dat deden we met erfgoedprofessionals, makers uit onder meer de nacht-, hiphop-, voetbal-, sociale erfgoedinitiatieven, én jullie, het publiek.
De mens voorop
In de cypher werden meerdere ideeën en adviezen geopperd, zo ook:
- Moet ‘alles’ wel zo nodig voor ‘iedereen’ beschikbaar zijn? De Molukse gemeenschap in Nijmegen staat bijvoorbeeld niet te springen dat zomaar iedereen de verhalen over hun leed te horen krijgt;
- Er moeten hoognodig bruggen worden gebouwd tussen institutionele organisaties en de gemeenschappen;
- Er is een gebrek aan een equal playing field;
- Men is zich er niet altijd van bewust dat ook zij daadwerkelijk met erfgoed bezig zijn; die bewustwording is essentieel om verder te komen;
- Geef ook de individuen een stem, niet alleen vanuit de gemeenschap;
- De mensen moeten boven de stukken en de regels staan.
De inzichten uit dit gesprek nodigen uit tot reflectie op de lopende verkenning naar een Nationaal Historisch Museum. Ze werpen een nieuw licht op de vraag wat we onder erfgoed verstaan en wat nog ontbreekt om deze collectieve verhalen een permanente plek te geven in het beleid. De opbrengsten vormen input voor het inspraakmodel dat Netwerk Levend Erfgoed ontwikkelt en sluiten aan bij de kenniskringen van Podiumkunst.net; de plek voor ontmoeting, kennisdeling en verdere verkenning van een inclusieve erfgoedpraktijk.
Aan het einde van de sessie werden alle deelnemers en aanwezigen gevraagd een doelstelling als bouwsteen mee te geven voor de toekomst. Die van ons luidt: “Regels rondom erfgoed belemmeren echte creativiteit en meerstemmigheid. Menselijkheid staat voorop. Vertrouwen kost tijd en energie; maak daar ruimte en zorg voor een equal playing field.“
Tijd voor een feestje!
Als afsluiter van de plenaire sessie hadden wij COMMOTIE uitgenodigd: een samenwerkingsproject van producer & sound designer Darko Esser en schrijver/muzikant Aafke Romeijn. Poëzie, fragiele melodieën en rauwe beats versmelten hierin tot een grimmig universum.
De eerste dag van de conferentie werd feestelijk afgesloten met een borrel, diner en gelegenheid tot dansen op de beats van Vanity Roxane. Vanity can go deep, can go hard, can go liquid, can go 140, she will lead and we will follow.
