Nederlandse Hip Hop is uitgegroeid tot een van de meest invloedrijke culturele bewegingen van de afgelopen decennia. Toch is een groot deel van die geschiedenis online nog altijd beperkt zichtbaar. Veel belangrijke platforms zijn verdwenen, verhalen zijn versnipperd vastgelegd, regionale scenes zijn ondervertegenwoordigd en de nadruk ligt vaak op commercieel succes, terwijl pioniers, makers en lokale netwerken minder goed vindbaar zijn. Hip Hop in Nederland: De Wiki Files is opgezet om een structurele inhaalslag te maken.
De eerste sessie vond plaats in TivoliVredenburg in Utrecht. Daar kwamen pioniers uit de jaren tachtig, onderzoekers en jonge archivarissen samen om hiaten in de digitale encyclopedie te vullen. Tijdens de sessie werd gewerkt aan biografieën, context en onderlinge verbanden rondom de vroege Nederlandse hiphopscene. Verhalen van mensen die aan de basis stonden van deze cultuur werden vastgelegd en direct ontsloten via de Wikimedia platforms.
De tweede sessie vond plaats in het Groninger Museum. Deze locatie was een bewuste keuze. De hiphopgeschiedenis van Noord Nederland is rijk, maar bleef lange tijd onderbelicht. Door in te zoomen op deze regio werd zichtbaar hoe divers en lokaal verankerd de Nederlandse hiphopcultuur is. De sessie sloot aan bij de tentoonstelling Hip Hop Is en bood deelnemers de mogelijkheid om kennis, verhalen en context direct te verbinden aan een breder museaal en publiek kader.
De volgende bijeenkomst vindt plaats op 21 februari bij de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag. Tijdens deze sessie ligt de focus op beeldmateriaal, open data en het duurzaam ontsluiten van foto’s en documenten via Wikimedia Commons. Onder begeleiding van Wikimedia coördinator Olaf Janssen wordt verkend hoe materiaal uit persoonlijke archieven en collecties op een verantwoorde manier kan worden toegevoegd en gekoppeld aan bestaande erfgoedinfrastructuren. Deze stap is van belang voor de verdere verankering van hiphoperfgoed binnen nationale digitale archieven en voor de aansluiting met linked data initiatieven zoals die van Podiumkunst.net. De discussie zal worden gevoerd met een panel van gerespecteerde fotografen en documentairemakers uit de scene.
Naast deze bijeenkomsten wordt onderzocht hoe de werksessies op meer plekken in het land kunnen plaatsvinden. Recente tentoonstellingen en projecten laten zien dat Hip Hop overal in Nederland leeft, terwijl de digitale zichtbaarheid sterk achterblijft en vaak op de randstad is gefocust. Hip Hop in Nederland: De Wiki Files wil daarom stap voor stap bouwen aan een landelijke basis waarin regionale verhalen, makers en netwerken beter vindbaar en duurzaam vastgelegd worden.
Het project nodigt iedereen met kennis, bronnen, beeldmateriaal of onderzoeksmateriaal over de Nederlandse hiphopscene uit om bij te dragen. Ook mensen die willen leren hoe zij kunnen werken met Wikipedia, Wikidata of Wikimedia Commons zijn welkom. Door kennis breed te delen en te verankeren in open platforms wordt gewerkt aan een toegankelijker en vollediger beeld van de Nederlandse hiphopgeschiedenis.
Het project
Het project is een samenwerking tussen Wikimedia Nederland, UNESCO Nederland en Podiumkunst.net, met inhoudelijke inbreng van twee toonaangevende hiphoparchieven: Stichting Dutch Hip Hop Archive en Culture Capsule. Samen organiseren zij een reeks schrijf en werksessies waarin kennis over de Nederlandse hiphopcultuur wordt vastgelegd op Wikipedia, Wikidata en Wikimedia Commons. Centraal staat dat deze kennis niet van buitenaf wordt toegevoegd, maar vanuit de scene zelf, zorgvuldig onderbouwd met bronnen en direct publiek toegankelijk.