Onder het podium lag jarenlang een deel van de geschiedenis van Poppodium FLUOR verstopt. Tussen verhuisde archiefdozen, oude posters en programmaboekjes hadden muizen vrij spel gehad. Bier was er waarschijnlijk ook overheen gegaan. Toen het podium enkele jaren geleden werd verwijderd, bleek een groot deel van het materiaal aan elkaar geplakt of beschadigd. Voor Carola Aafjes, directeur van FLUOR, was dat het moment waarop duidelijk werd hoe kwetsbaar een archief eigenlijk is. “We hebben geprobeerd te redden wat er nog te redden viel,” vertelt ze. “Maar tegelijkertijd merk je dat de mensen die die begintijd hebben meegemaakt langzaam verdwijnen. Onze oprichter is overleden en veel mensen uit die periode werken hier al lang niet meer. Dan besef je dat je niet alleen documenten kwijtraakt, maar ook verhalen.” Dat gevoel werd versterkt door een andere ontdekking. Hoewel FLUOR dit jaar elf jaar bestaat, is de geschiedenis van het podium veel ouder. Voor de verhuizing heette het podium De Kelder, een plek waar generaties Amersfoorters hun eerste concerten bezochten, elkaar ontmoetten en herinneringen maakten. Maar hoe oud de organisatie precies is? Dat weet eigenlijk niemand meer.
"We hoopten tijdens het Archieftraject eindelijk uit te vinden hoe oud we eigenlijk zijn."
Meer dan alleen posters
Het archief van FLUOR bestaat uit veel meer dan dozen met drukwerk. Natuurlijk zijn er posters, flyers en programmaboekjes, maar gaandeweg werd duidelijk dat ook vergaderverslagen, foto’s en zelfs oude notulen iets vertellen over de ontwikkeling van het podium. Juist dat inzicht verraste Carola en haar collega Rik Veldhuizen, die als marketeer aan Het Archieftraject deelnam.
“Ik stapte er eigenlijk heel blanco in,” vertelt Rik. “Ik dacht: we bewaren posters, dat is leuk om later nog eens terug te kijken. Maar tijdens het traject realiseerde ik me hoeveel meer waarde er in een archief zit. Je kunt er als organisatie van leren, maar bezoekers herkennen er ook hun eigen geschiedenis in.”
Die geschiedenis leeft nog altijd in de stad. Regelmatig spreken bezoekers over ‘vroeger’, in De Kelder”. Sommigen ontmoetten er hun partner, anderen zagen er hun eerste concert of ontdekten er een favoriete band. Toch is veel daarvan nauwelijks vastgelegd. Soms leidt dat tot verrassende situaties. Zo nam Within Temptation contact op met FLUOR omdat de band foto’s wilde maken op de plek waar ooit hun eerste optreden plaatsvond. De organisatie zelf wist nauwelijks nog dat het concert daar had plaatsgevonden.” Dat soort momenten laten zien hoeveel waarde er in je geschiedenis zit,” zegt Carola. “Alleen hadden wij die geschiedenis eigenlijk helemaal niet op orde.”
Een archief dat blijft groeien
Het Archieftraject kwam voor FLUOR op een belangrijk moment. Niet alleen omdat het archief opnieuw bekeken moest worden, maar ook omdat het gebouw de komende jaren verbouwd wordt. De plek waar de dozen nu staan verdwijnt straks, waardoor opnieuw de vraag ontstaat: waar blijft het archief, en hoe zorgen we ervoor dat het deze keer niet uit het oog verdwijnt?
Tijdens het traject werkte de organisatie aan een plan om dat anders aan te pakken. Niet alleen door oud materiaal te inventariseren, maar ook door nieuwe informatie direct beter vast te leggen. Zo wordt nagedacht over een logische mappenstructuur, het beschrijven van duizenden concertfoto’s en het toevoegen van metadata, zodat beelden later ook daadwerkelijk terug te vinden zijn. Nu moeten medewerkers vaak nog foto voor foto openen om één specifieke afbeelding te vinden.
Daarnaast wil FLUOR zijn geschiedenis stap voor stap toegankelijk maken. Niet alleen voor medewerkers, maar ook voor bezoekers en artiesten. Carola ziet voor zich hoe bezoekers straks online per jaar kunnen terugbladeren door de geschiedenis van het podium, met posters, foto’s en concertinformatie die steeds verder wordt aangevuld.” Zo’n archief hoeft niet af te zijn,” zegt ze. “Het kan gewoon blijven groeien.”
Een ander beeld van archiveren
Waar archiveren vooraf misschien vooral voelde als een praktische klus, kijken Carola en Rik daar inmiddels anders naar. Het Archieftraject gaf niet alleen handvatten om materiaal te ordenen, maar zette hen ook aan het denken over de betekenis van hun organisatie. Waarom bewaar je iets? Voor wie doe je dat? En welke verhalen wil je later nog kunnen vertellen?
"Voor mij is het hele idee van waarom we dit doen echt veranderd. Ik zie nu hoeveel waarde een archief kan hebben, voor onszelf én voor iedereen die hier herinneringen heeft liggen."
Voor FLUOR is archiveren daarmee niet langer alleen een manier om het verleden veilig te stellen. Het is ook een manier om zichtbaar te maken welke rol een poppodium speelt in het leven van een stad. Achter iedere poster, iedere concertdatum en alle oude notulen schuilt een verhaal. En juist die verhalen verdienen het om bewaard te blijven.