Tijdens ESNS 2026 werkte Podiumkunst.net samen met partners uit archief, muziek en nachtcultuur aan het zichtbaar maken van erfgoed, het delen van kennis en het verkennen van nieuwe verbindingen tussen praktijk en toekomst.)
Eurosonic Noorderslag is in veertig jaar uitgegroeid tot meer dan een festival en conferentie. ESNS 2026 liet zien hoe muziek, makers, archieven en beleid samenkomen in de stad Groningen. Voor Podiumkunst.net vormt het festival een plek waar vragen over erfgoed, praktijk en toekomst concreet worden, niet alleen in gesprekken, maar ook in gezamenlijk werk met makers, instellingen en partners uit het veld.
De geschiedenis van ESNS is breed, veelvormig en niet altijd netjes afgebakend. Vanaf het begin bestonden punk, hiphop, house en pop naast elkaar, zonder strakke scheidslijnen. Juist die openheid maakt het festival cultureel rijk, maar ook kwetsbaar vanuit archiefperspectief. Veel van die geschiedenis is nooit systematisch vastgelegd en leeft voort in herinneringen en in materiaal dat bij makers, organisatoren en bezoekers thuis ligt.
Festivalarchivering in de openbare ruimte
In het kader van veertig jaar ESNS werkte Podiumkunst.net samen met Eurosonic Noorderslag, de Groninger Archieven (Poparchief Groningen), Archival Consciousness en Academie Minerva aan een volgende stap in de festivalsarchiveringpilot, die eerder al met Roadburn werd verkend. Tijdens een intensieve digitaliseringsdag bij de Groninger Archieven werd samen met medewerkers en vrijwilligers een eerste deel van het ESNS-archief gedigitaliseerd. Het ging om kwetsbaar materiaal dat deels bij de organisatie zelf lag en deels al was ondergebracht bij het archief. Tegelijkertijd werd een oproep gedaan aan betrokkenen om eigen materiaal mee te nemen, zodat persoonlijke herinneringen en institutionele collecties elkaar kunnen aanvullen. Het resultaat is geen afgerond archief, maar een eerste contour van een levend geheel dat iets vertelt over identiteit, gemeenschap en culturele betekenis.
Parallel hieraan doken studenten van Academie Minerva in het Groninger poparchief. Zij hergebruikten het materiaal op een vrije, artistieke manier en maakten nieuw werk dat tijdens ESNS op verschillende plekken in de stad te zien was, onder andere in het Forum Groningen en in de openbare ruimte. Hun interventies lieten zien hoe archiefmateriaal niet alleen een bron is voor historisch onderzoek, maar ook kan functioneren als uitgangspunt voor hedendaagse verbeelding en nieuwe verhalen.
Regel je rechten
Tijdens het congres namen Monique in het Veld en Miles Niemeijer deel aan een live podcastopname in samenwerking met Sena, onder leiding van Olivier de Neve. In het gesprek stond muziek als cultuur centraal en werd ingegaan op de uitdagingen rondom rechten, archivering en metadata. Aan de hand van voorbeelden uit de praktijk, zoals het archiveren van De Dijk en programma’s als Archiveren voor Dummies, bespraken we hoe labels en producenten zelf stappen kunnen zetten om hun erfgoed beter vast te leggen. Daarbij benadrukten we het belang van goede metadata, niet alleen voor archieven, maar ook voor organisaties als Sena, en de noodzaak om hierin samen op te trekken met makers en de sector.
Nachtcultuur voor de samenleving
Een ander belangrijk moment tijdens ESNS was de kennissessie over nachtcultuur, die Podiumkunst.net organiseerde bij de Groninger Archieven in samenwerking met de Boekmanstichting, Nighttime Foundation/VibeLab en de Dutch Nighttime Alliance. De bijeenkomst werd geopend door directeur Roomyla Choenni van de Groninger Archieven, die reflecteerde op de rijke nachtcultuurgeschiedenis van Groningen. Met bijdragen van onder anderen Merlijn Poolman, Misha Pchenitchikov en Sherlock Telgt, en met vertegenwoordigers van landelijke kennisinstellingen, fondsen, Ministerie van OCW en de Raad voor Cultuur, werd gesproken over de betekenis van nachtcultuur voor de samenleving. In interactieve break-outsessies stond de vraag centraal wat nachtcultuur eigenlijk is, wie daarbij betrokken zijn en hoe deze culturele praktijk als erfgoed erkend en geborgd kan worden. Voor Podiumkunst.net was het belangrijk om hier voort te bouwen op eerder werk, waaronder het vorige zomer samen met VibeLab gepubliceerde eerste landelijke onderzoek naar erfgoed en nachtcultuur, Nachtarchieven. Samen met betrokken organisaties wordt toegewerkt naar een convenant waarin deze thema’s duurzaam worden verankerd.
ESNS 2026 maakte zichtbaar hoe archief, praktijk en toekomst elkaar versterken. Door samen te werken met makers, instellingen en beleidsmakers ontstaat ruimte om ook datgene wat tijdelijk, vluchtig of onderbelicht is een plek te geven binnen het podiumkunstenerfgoed. Juist op die ontmoetingspunten ligt de kracht van het werk van Podiumkunst.net.